Warm water in de keuken
Even een pan afspoelen of de spoelbak schoonmaken: in de keuken gebruik je geregeld warm water, vaak maar kort. Toch kan het lang duren voor het uit de kraan komt. Welke oplossing past bij jouw keuken? Dat hangt vooral af van de afstand tot het warmwatertoestel, je verbruik en de beschikbare ruimte.
Centrale installatie
Begin bij de aansluiting
Een gewone mengkraan heeft een koud- en een warmwatertoevoer nodig. Het warme water kan uit een centrale installatie komen of vlak bij de kraan worden gemaakt. Bij een nieuwe keuken bepaal je daarom eerst waar de kraan komt en welk toestel het water zal verwarmen. Voor een toestel onder de spoelbak moet je ook plaats voorzien, naast de sifon, afvalemmer en eventuele vaatwasseraansluiting.
De afstand tussen het warmwatertoestel en de keukenkraan bepaalt mee hoe lang je op warm water wacht. Na een periode zonder gebruik is het water in de leiding afgekoeld en moet het eerst wegstromen. Hoe langer de leiding, hoe meer water en warmte daarbij verloren gaan.
Bij een combiketel komt daar nog de tijd bij die het toestel nodig heeft om warm water te maken. Houd bij een nieuwe keuken of renovatie het leidingtraject daarom zo kort mogelijk. Als je de keukenkraan aansluit op een centrale verwarmer, houd de afstand tussen de warmtebron en kraan onder de 10 m. Is de afstand groot, dan kan een circulatiesysteem de wachttijd verkorten, al verbruikt dat zelf ook energie.
Ga je in een renovatiesituatie voor een warmwateraansluiting nabij de kraan? Laat ook de waterleiding en, waar nodig, de elektrische aansluiting controleren. Een boiler heeft beveiliging tegen overdruk en terugstroming nodig. De precieze aansluiting en afvoer voor expansiewater hangen af van het gekozen systeem. Laat je begeleiden door een vakman.
Warm water uit een centrale installatie
CV-ketel, boiler of doorstromer
Heb je al een centrale voorziening voor sanitair warm water? Dan kun je de keukenkraan daarop aansluiten. Bij een doorstromer wordt het kraanwater pas verwarmd wanneer je de warmwaterkraan opent. Een afzonderlijke boiler bewaart dan weer een voorraad warm water voor meerdere tappunten. Een cv-combiketel heeft een geïntegreerde doorstromer en verwarmt zowel de woning als het kraanwater.
Warmtepomp(boiler)
Ook een warmtepomp voor de verwarming van de woning kan, als het systeem daarvoor uitgerust is, sanitair warm water leveren via een voorraadvat. Dat is iets anders dan een warmtepompboiler: die is specifiek bedoeld om tapwater te verwarmen en haalt daarvoor warmte uit de lucht. Een warmtepompboiler staat doorgaans buiten de keuken, bijvoorbeeld in een garage, kelder of technische ruimte.
Een centrale installatie ligt voor de hand als de keuken dichtbij is en er ook elders in huis warm water nodig is. Ligt de keuken ver van de ketel of boiler, dan merk je de wachttijd vooral wanneer je telkens maar een beetje water tapt. Eerst stroomt het afgekoelde leidingwater weg; na het sluiten blijft er opnieuw warm water in de leiding achter dat kan afkoelen. Bekijk daarom de afstand en je gebruik voordat je een extra toestel kiest.
Aparte boiler
Keukenboiler vlak bij de kraan
Een keukenboiler is een kleine elektrische boiler onder de spoelbak staat. Hij houdt een beperkte hoeveelheid water warm en levert die via een korte leiding aan de keukenkraan. Er bestaan onder meer modellen van 5 en 10 liter. Hoe lang je ermee kunt tappen, hangt ook af van de ingestelde temperatuur, de menging met koud water en de hoeveelheid water die uit de kraan stroomt. Is de voorraad op, dan moet de boiler weer opwarmen.
Vooral in een bestaande woning met een lange leiding naar de keuken kan zo’n toestel nuttig zijn. Ook wanneer er nog geen warmwaterleiding tot in de keuken loopt, is het een mogelijke oplossing. De keukenboiler is dus nog altijd relevant, maar niet automatisch de zuinigste keuze. Hij houdt water op temperatuur en gebruikt daarvoor ook stroom wanneer je niet tapt. Een centrale warmtepomp of warmtepompboiler kan het water efficiënter verwarmen.
De meeste keukenboilers krijgen koud water aangevoerd en verwarmen hun volledige voorraad zelf. Een hotfillmodel krijgt voorverwarmd water uit de centrale installatie en overbrugt de wachttijd met zijn eigen voorraad. Dat kan interessant zijn als het centrale toestel efficiënt werkt, maar het voordeel hangt af van de leidinglengte en hoe vaak je warm water gebruikt. Controleer of de boiler geschikt is voor die aansluiting. Houd ook rekening met de afvoer en de ruimte die het toestel in de kast inneemt.
Drukvast of drukloos?
Bij een drukvaste keukenboiler plaats je tussen de koudwaterleiding en de boiler een geschikte veiligheidsgroep. Die bevat onder meer een afsluitkraan, een keerklep die terugstroming voorkomt en een veiligheidsventiel dat overtollige druk bij het opwarmen laat ontsnappen; het water dat daarbij kan vrijkomen, voer je via een geschikte afvoer met zichtbare onderbreking af. Kies je een drukloze boiler, dan gelden andere aansluitvoorwaarden: die werkt met een speciale drukloze kraan en krijgt geen veiligheidsgroep.
Elektrische doorstromer
Een compacte elektrische doorstroomverwarmer is een alternatief zonder voorraadvat. Zodra je de kraan opent, verwarmt hij het water dat door het toestel stroomt. Er hoeft dus geen voorraad warm te worden gehouden. Hoeveel warm water je krijgt, hangt wel sterk af van het vermogen: een klein toestel is bedoeld voor een bescheiden hoeveelheid water, terwijl een model voor ruimer keukengebruik een veel zwaardere elektrische aansluiting kan vragen. Laat vooraf controleren wat in jouw woning mogelijk is.
Kokendwaterkraan
Een kokendwaterkraan is een andere, meer specifieke keuze. Sommige systemen kunnen daarnaast gewoon warm water aan de mengkraan leveren, maar dat geldt niet voor elk reservoir. Kijk dus goed welke functies je kiest. Het gemak en de korte wachttijd staan tegenover de aankoopprijs, het ruimtebeslag en het stroomverbruik.
Minder water verspillen
Warmwaterrecirculatiesysteem
Staat de keukenkraan ver van het centrale warmwatertoestel, dan kan recirculatie de wachttijd verkorten. Bij een klassieke circulatieleiding voert een pomp het water via een aparte retourleiding terug naar het toestel. Daardoor komt er sneller warm water uit de aangesloten kranen. Als het water voortdurend circuleert, verliezen de leidingen wel warmte en verbruikt de pomp elektriciteit. Voor alleen een keukenkraan is zo’n extra leiding daarom niet altijd de aangewezen oplossing.
Vraaggestuurde systemen
Er bestaan ook vraaggestuurde systemen zonder aparte retourleiding. Daarbij voert een pomp het afgekoelde water uit de warmwaterleiding tijdelijk via de koudwaterleiding terug richting warmwatertoestel. Zodra het water bij de keukenkraan warm genoeg is, stopt de terugvoer. Je schakelt het systeem in vóór je warm water nodig hebt; warm water is dus niet op ieder moment onmiddellijk beschikbaar.
Zo’n systeem voorkomt dat het water tijdens het wachten door de afvoer wegloopt. De pomp gebruikt wel stroom en het teruggevoerde water moet alsnog worden verwarmd. Bovendien kan de koudwaterleiding tijdens het terugpompen tijdelijk warmer worden. Laat daarom beoordelen of het systeem geschikt is voor jouw installatie.
Wat past bij jouw keuken?
Bij een korte leiding vanaf een bestaande installatie volstaat een gewone aansluiting vaak. Is de leiding lang en tap je geregeld kleine hoeveelheden, dan kunnen een keukenboiler, een geschikte doorstromer of vraaggestuurde terugvoer het comfort verbeteren. Een zonneboiler kan ook een deel van het warme water voor de hele woning leveren, maar heeft naverwarming nodig wanneer de zon onvoldoende warmte geeft. Kijk bij je keuze naar het volledige traject, van warmwatertoestel tot kraan: daar ontstaan zowel de wachttijd als een deel van het warmteverlies.
