5 signalen dat je tuinhuis de winter niet droog gaat doorkomen
Je tuinhuis krijgt tijdens het najaar heel wat regen en vocht te verwerken. Maar is het daar wel klaar voor? Donkere planken, een klemmende deur of zelfs roestend gereedschap kunnen al waarschuwen dat er iets mis is. We bespreken 5 signalen die je beter niet negeert en leggen uit wat je eraan kunt doen.

De onderste planken zijn donkerder dan de rest
Zijn de onderste planken van je houten tuinhuis duidelijk donkerder dan de rest? Dat kan een onschuldige verkleuring zijn, maar ook betekenen dat het hout onderaan regelmatig of langdurig vochtig blijft. Op termijn kan dat het hout aantasten.
Wat moet je checken?
Controleer eerst of het hout rechtstreeks contact maakt met de grond of bestrating en of er na een regenbui water tegen de onderkant blijft staan. Ook regenwater dat van tegels of klinkers tegen de wand opspat, kan ervoor zorgen dat het hout onderaan telkens opnieuw nat wordt.
Voel ook eens aan het hout en druk er voorzichtig op met de punt van een schroevendraaier. Geeft het gemakkelijk mee of voelt het plaatselijk zacht aan, dan kan het hout al aangetast zijn.
Wat kan je doen?
Zorg er in dat geval eerst voor dat de oorzaak van het vocht verdwijnt: verbeter de afwatering door bijvoorbeeld afvoergoten te voorzien, vermijd rechtstreeks grondcontact en houd voldoende afstand tussen de gevelbekleding en de bestrating. Een strook grind langs het tuinhuis kan opspattend regenwater eveneens helpen beperken.
Sterk aangetaste planken vervang je het best; hout dat nog gezond genoeg is, kun je na voldoende droging opnieuw beschermen met een geschikte houtafwerking.
Sterk aangetaste planken vervang je het best. Is het hout nog stevig en gezond, laat het dan eerst goed uitdrogen voordat je het opnieuw beschermt met een geschikte houtafwerking. Controleer bij voorkeur met een houtvochtmeter of het hout voldoende droog is. Meestal kan je 18% nemen als houvast voor een houtvochtgehalte waarbij je kunt afwerken, maar respecteer uiteraard altijd het maximale houtvochtgehalte dat de fabrikant van de afwerking voorschrijft.
Na een regenbui zie je vochtplekken aan de binnenkant van het dak
Merk je na een stevige regenbui vochtplekken op aan de binnenkant van je tuinhuisdak? Dan is de kans groot dat er ergens water binnendringt. Dat betekent echter niet noodzakelijk dat er een gat in de dakbedekking zit. Water kan ook via een verweerde naad, dakrand of aansluiting binnendringen en vervolgens een stukje door of langs de dakconstructie lopen. De vochtplek aan de binnenkant bevindt zich daardoor niet altijd recht onder het eigenlijke lek.
Wat moet je checken?
Bekijk eerst de dakbedekking zelf. Controleer bij een plat dak bijvoorbeeld de naden en aansluitingen van EPDM of roofing. Bij een hellend dak kijk je of dakpannen, shingles of andere dakelementen beschadigd, verschoven of losgekomen zijn.
Besteed daarnaast aandacht aan de dakranden en aansluitingen rond bijvoorbeeld de regenwaterafvoer. Controleer ook eventuele doorvoeren en bevestigingspunten. Bij een plat dak kijk je bovendien na of er langdurig water blijft staan en of de afvoer vrij is.
Tip
Vind je niet meteen waar het water binnenkomt? Dan kan een tuinslang helpen. Laat iemand binnen controleren terwijl je het dak buiten zone per zone natmaakt. Begin onderaan en werk geleidelijk naar boven, waarbij je telkens even wacht voor je de volgende zone natmaakt. Zodra binnen vocht verschijnt, kun je het lek veel gerichter lokaliseren.
Wat kan je doen?
Een kleine beschadiging kun je vaak plaatselijk herstellen, maar gebruik daarvoor altijd een reparatiemethode die geschikt is voor het type dakbedekking. Losgekomen of beschadigde dakpannen of shingles vervang of bevestig je opnieuw. Beschadigde naden in EPDM of roofing kunnen doorgaans met daarvoor geschikte reparatiematerialen worden hersteld.
Pak ook de oorzaak rond het lek aan. Maak verstopte goten en afvoeren vrij en herstel gebrekkige aansluitingen of dakranden. Blijft er op een plat dak veel water staan doordat het dak onvoldoende afschot heeft of vervormd is, dan kan een structurelere ingreep nodig zijn.

Je gereedschap begint te roesten
Merk je plots roest op je steelgereedschap, schroeven, fietsen of andere metalen spullen? Dan ligt het probleem niet noodzakelijk bij die spullen zelf. Roest kan een aanwijzing zijn dat het in je tuinhuis langdurig te vochtig is. Zeker wanneer koude metalen oppervlakken regelmatig beslaan door condensatie, krijgt roest vrij spel.
Wat moet je checken?
Kijk eerst of er geen duidelijke bron van vocht aanwezig is, zoals een lekkend dak of water dat via de wanden of vloer binnendringt. Is alles op het eerste gezicht droog, controleer dan of er voldoende ventilatie is in het tuinhuis. Een tuinhuis volledig afsluiten om regen en koude buiten te houden, kan er net voor zorgen dat aanwezig vocht moeilijk weg kan.
Een eenvoudige luchtvochtigheidsmeter helpt om de relatieve luchtvochtigheid op te volgen. Een eenmalige hoge waarde na een regenachtige dag hoeft niet meteen een probleem te zijn. Blijft de relatieve luchtvochtigheid gedurende langere tijd boven ongeveer 70%, dan is dat wel een signaal om de oorzaak te onderzoeken. Let naast condensdruppels op metalen voorwerpen, ook op ramen of andere koude oppervlakken.
Wat kan je doen?
Zorg in de eerste plaats voor voldoende luchtcirculatie. Heeft je tuinhuis geen ventilatievoorzieningen, dan kun je bijvoorbeeld ventilatieroosters aanbrengen, bij voorkeur op verschillende plaatsen zodat lucht door de ruimte kan stromen. Zet spullen ook niet allemaal strak tegen de buitenwanden en laat waar mogelijk wat ruimte ertussen.
Pak daarnaast eventuele vochtbronnen aan. Alleen extra ventileren heeft weinig zin wanneer er voortdurend regenwater binnendringt of vocht vanuit de ondergrond in het tuinhuis terechtkomt. Berg gereedschap droog op - gebruik bijvoorbeeld kunststof palletten - en verwijder beginnende roest met een multispray voordat je het metaal opnieuw beschermt.
De deur klemt
Ging de deur van je tuinhuis tijdens de zomer nog probleemloos open en begint ze in het najaar plots te klemmen of te schuren? Bij een houten deur kan vocht, net zoals bij planken onderaan de wanden, de boosdoener zijn. Hout neemt vocht op en kan daardoor uitzetten. Maar een klemmende deur kan ook betekenen dat het deurkozijn vervormd is of dat - erger, maar doogaans minder waarschijnlijk - een deel van het tuinhuis licht is verzakt.
Wat moet je checken?
Kijk eerst waar de deur precies klemt. Is de deur zelf zichtbaar uitgezet of vervormd? Controleer ook of het kozijn nog haaks staat en kijk het hout rond de deuropening na op vochtsporen. Let vooral op de onderzijde: loopt of spat er bij regen veel water tegen de deur en het omliggende hout, dan kunnen die delen telkens opnieuw nat worden.
Controleer ook of de deur plots scheef in het kozijn hangt of de speling rondom ongelijk is geworden. Dat kan erop wijzen dat niet de deur, maar de constructie is bewogen. Mogelijke oorzaken zijn bijvoorbeeld een verzakking van de ondergrond of fundering, of water dat onvoldoende wordt afgevoerd en de ondergrond plaatselijk aantast.
Wat kan je doen?
Ga niet direct met een schaaf aan de slag. Is de deur door vocht gezwollen, pak dan eerst de vochtbron aan en geef het hout de kans om weer te drogen. Zorg bijvoorbeeld dat regenwater goed wordt afgevoerd en niet tegen de onderzijde van de deur en het kozijn blijft staan of opspat. Controleer ook de beschermende afwerking van het hout en werk beschadigde of kale plekken opnieuw af zodra het hout voldoende droog is.
Blijft de deur ook in droge omstandigheden klemmen, dan kun je ze indien nodig bijregelen, bijschuren of beperkt bijschaven. Is het kozijn niet meer haaks of blijkt een hoek van het tuinhuis verzakt, pak dan eerst dat constructieve probleem aan. Anders is de kans groot dat de deur na je aanpassing opnieuw begint te klemmen.

Het ruikt er muffig
Die typische muffe geur wanneer je na een tijdje je tuinhuis opent? Misschien beschouw je die als normaal, maar ze kan erop wijzen dat het binnen langdurig te vochtig is. Vochtige materialen en beginnende schimmelgroei kunnen al een muffe geur veroorzaken voordat je duidelijke vocht- of schimmelplekken ziet.
Wat moet je checken?
Ga vooral op zoek naar plekken waar vocht lang kan blijven zitten en weinig lucht circuleert. Kijk achter kasten en rekken, onder opgeslagen spullen en in hoeken. Controleer ook kartonnen dozen, opgeslagen hout en andere materialen die vocht kunnen opnemen. Besteed extra aandacht aan spullen die rechtstreeks tegen een buitenwand of op een vochtige vloer staan.
Let daarbij niet alleen op zichtbare schimmel. Voel of materialen klam zijn en zoek naar verkleuringen of vochtsporen. Een hygrometer kan ook hier helpen: blijft de relatieve luchtvochtigheid langdurig hoog, dan weet je dat de muffe geur mogelijk deel uitmaakt van een breder vochtprobleem.
Wat kan je doen?
Zorg eerst dat de lucht beter kan circuleren. Zet kasten, dozen en andere opgeslagen spullen niet strak tegen de buitenwanden, maar laat wat ruimte vrij. Stapel het tuinhuis niet helemaal vol en zorg voor voldoende ventilatie, bijvoorbeeld via ventilatieroosters.
Vind je vocht- of schimmelplekken, zoek dan ook naar de oorzaak. Controleer het dak, de wanden en de aansluiting met de vloer op waterinfiltratie en kijk of regenwater rond het tuinhuis voldoende wordt afgevoerd. Vochtige of beschimmelde kartonnen dozen en andere sterk aangetaste materialen verwijder je het best. Maak aangetaste oppervlakken schoon en laat ze goed drogen, maar pak vooral de vochtbron aan om te voorkomen dat het probleem terugkeert.