Toekomstgericht wonen draait om meer dan energiezuinigheid
Van modelappartement tot gezinswoning: comfort, binnenklimaat en slimme technieken komen samen
Hoe ziet een woning eruit die niet alleen energiezuinig is, maar ook gezond en comfortabel blijft zonder dat de bewoner voortdurend met de technieken bezig hoeft te zijn? Renson probeert daar in Waregem een antwoord op te geven. Zowel in een modelappartement op de Waterfront-site als in de nieuwbouwwoning van Maxim De Vriese (RENSON) komen ventilatie, zonwering en automatisering samen in één woonconcept.
Appartement als proeftuin
Op de twaalfde verdieping van de Ascot-woontoren op de Waterfront-site richtte Renson een zogenoemd 'appartement van de toekomst' in. Het penthouse moet tonen hoe gezond binnenklimaat, thermisch en akoestisch comfort, energiezuinigheid en contact met de buitenomgeving met elkaar kunnen worden gecombineerd.
Opvallend is dat de technieken daarbij zoveel mogelijk naar de achtergrond verdwijnen. Ventilatie, verwarming, koeling en gebouwautomatisatie worden binnen Renson One als één geheel benaderd. Ook onder meer verlichting, videofonie en zonwering kunnen daarin worden geïntegreerd.
Dat moet vooral de bewoner ontzorgen. Zo stuurt het Smart Living-gebouwbeheersysteem verschillende technieken aan en worden onder meer zonwering, verwarming, koeling en ventilatie continu gemonitord. Voor passieve nachtkoeling kunnen ramen en gemotoriseerde luiken automatisch openen wanneer de omstandigheden dat toelaten.
Eerst de warmte buiten houden
Een van de belangrijkste aandachtspunten is zomercomfort. Grote glaspartijen zorgen voor veel daglicht en versterken het contact met buiten, maar vergroten tegelijk het risico op oververhitting. Daarom wordt in het modelappartement in eerste instantie ingezet op buitenzonwering. Vloerkoeling, thermische massa en passieve nachtkoeling vullen die strategie aan.
Dat principe komt ook terug in de woning van Maxim De Vriese in Waregem. Architect Tim Wielfaert ontwierp er op een hoekperceel een eerder gesloten noord- en oostzijde, terwijl de woning zich met grote glaspartijen volledig opent naar de zuidwestelijk georiënteerde tuin.
Net daardoor moest oververhitting vanaf het ontwerp worden meegenomen. De volledige zuid- en westgevel kreeg geïntegreerde doekzonwering. Aan een openschuivend hoekraam werd een oplossing zonder zichtbaar hoekprofiel toegepast. In de zomer blijven de screens op warme dagen naar beneden, terwijl ze in de winter en tussenseizoenen open kunnen blijven om zonnewarmte binnen te laten.
“Alles begint van buiten naar binnen”, vat Wielfaert samen. Volgens de architect is het efficiënter om zonnewarmte tegen te houden voordat ze het glas bereikt dan ze achteraf met actieve koeling opnieuw uit de woning te moeten krijgen. Daarom pleit hij ervoor om zonwering al vanaf het begin in het ontwerp te integreren.
Ventilatie op de achtergrond
Naast temperatuur speelt ook de binnenluchtkwaliteit een belangrijke rol. In het penthouse bewaakt een centrale ventilatie-unit per ruimte onder meer vocht, CO₂ en geurtjes. Alleen waar en wanneer nodig wordt vervuilde lucht afgevoerd.
De gezinswoning maakt gebruik van een vraaggestuurd C+-ventilatiesysteem met Healthbox 3.0, aangevuld met een decentrale unit in de wasruimte. Het ventilatiedebiet wordt automatisch afgestemd op de luchtkwaliteit. Verse buitenlucht komt binnen via raamventilatieroosters.
Voor bouwheer Maxim De Vriese zit de meerwaarde net in het feit dat die techniek nauwelijks aandacht vraagt: “En dan pas besef je dat het ventilatiesysteem op de achtergrond zijn werk doet.”
Eén systeem voor verschillende technieken
Ook automatisering vormt de rode draad tussen beide projecten. In de woning van De Vriese zijn ventilatie, zonwering, verlichting en verwarming gekoppeld aan een centraal gebouwbeheersysteem. Via een app kunnen de bewoners de technieken bedienen en instellingen combineren, bijvoorbeeld om verschillende screens tegelijk te sturen of een bepaalde lichtsfeer te creëren.
Daarmee verschuift de aandacht van afzonderlijke technieken naar de manier waarop ze samenwerken. Het modelappartement trekt dat principe het verst door, maar volgens Renson zijn de afzonderlijke ingrepen ook toepasbaar in compactere en minder exclusieve woningen.
De woning van De Vriese toont alvast hoe zo'n aanpak er in de praktijk kan uitzien: de oriëntatie en architectuur beperken eerst de energievraag, zonwering beschermt tegen oververhitting, ventilatie bewaakt de binnenlucht en automatisering brengt de verschillende technieken samen. Zo wordt toekomstgericht wonen niet herleid tot één installatie, maar tot het samenspel tussen ontwerp, energie, gezondheid en comfort.