Kijk gratis en onbeperkt

Registreer

De tooldokter - Tuingereedschap

Tuingereedschap - Ep. 4 - In deze aflevering leer je alles over het onderhoud van je tuintools.

Transciptie 

Materiaal moet je goed onderhouden en dat is niet anders voor tuingereedschap. De Tooldokter legt uit.

Wie groene vingers heeft, moet altijd kunnen werken met goed onderhouden materiaal. In deze aflevering staat dan ook het tuingereedschap centraal.

Over welk gereedschap gaat het in deze aflevering? Het zwaardere materiaal zoals een kettingzaag, heggenschaar en grasmachine.
Maar natuurlijk ook basisgereedschap zoals een spade, hak en schop.
Laten we beginnen met de hak.
De metalen basis van dit exemplaar ziet er niet al te best uit. Er is veel roest op.
Dat kan je al gemakkelijk wegwerken door het weg te schuren.
Het makkelijkst werk je met een staalborstel die je op je boormachine kan monteren.
Je schuurt er vlug de roest mee weg zonder krassen te gaan maken op het staal.
En dan is het gewoon zaak om overal het roest te verwijderen, meer houdt dat niet in.
Het volgende controlepunt is de snede van de hak zelf.
Je ziet dat de snede niet meer optimaal is en al veel te verduren heeft gekregen.
Met een vijl kan je handmatig al het een en andere gaan bijwerken.
Maar met een haakse sljjper gaat het wel wat vlugger.
Let er op dat je hierbij een lamellenschijf gebruikt en niet een snijschijf.
Anders zou je meteen te veel materiaal weg halen, wat we willen is gewoon een schurend effect.
Zo'n lamellenschijf is een afbraamschijf met daarop kleine repen schuurlinnen; de lamellen.
En het combineert de functie van het afbramen ook met schuren.
Je kan er dus de bramen mee verwijderen en meteen ook een nieuwe scherpere snede aan de hak gaan zetten.
En dan mag er nog wat olie ter bescherming tegen roest.
Dat is iets wat je trouwens na elk gebruik mag doen: kuis eerst met een vod alle vuiligheid weg, en breng wat olie aan.
Of als je ecologischer wil werken, mag je er gerust ook lijnzaadolie daarvoor gebruiken.
Eenmaal de hak opnieuw proper is gezet, kan de houten steel nog eens gecontroleerd worden.
Waar modderresten na gebruik niet verwijderd zijn, voelt de steel ruw aan en dat is niet plezant werken. Als je het er af krabt, komen splinters bloot te liggen.
Wil je later makkelijker werken, kan het nooit geen kwaad om de steel eens op te schuren tot ze weer mooi glad is.
En leg er nadien dan nog een laagje vernis aan.
Je hoeft er echt geen verfborstel voor vuil te maken. Neem een vod en breng een dun laagje vernis aan.
De steel zal zo weer wat beter beschermd zijn en beter aanvoelen in je handen.
Ook deze schop verdient nog wat aandacht.
En dan vooral het blad.
Er zitten nog wat beton en modderresten op, en ook een heleboel roest.
Dat mag ook allemaal worden opgeschoond.
Het blad is vroeger nog geverfd geweest met een restje verf ter bescherming.
Je zou het blad nog eens kunnen verven, maar persoonlijk vind ik het dan wat stroever werken om iets op te scheppen omdat het blad dan minder glad is. En aan het begin van de schop zal de verf er toch niet lang aan blijven hangen als je grind ofzo opschept.
Voorlopig laat ik de verf er bovenaan nog op, het kan maar dienen als bescherming.
Maar de schop moet absoluut opnieuw een scherpe rand krijgen. Daar moet de lamellenschijf dus beslist nog aan het werk.
In lange halen haal je beetje bij beetje wat materiaal weg, tot je opnieuw een rechte lijn bekomt.
Maar blijf nooit te lang op één plaats. Gewoon om te vermijden dat je het staal te veel gaat verhitten en zo de kwaliteit ervan doet verminderen.
Je kan jezelf wat vooruithelpen door met een stift een lijn te markeren waar je dan zicht op hebt om langs te werken.
En vergeet de hoeken ook niet wat af te ronden. Opdat je jezelf niet zou kwetsen later en omdat het blad zo ook wat beter zal scheppen.
Zo, alles is beter aangescherpt. Er mag nog vlug wat olie op ter bescherming tegen corrosie.
Je kent het ondertussen nu wel. Voor groot handgereedschap gaat het erom dat je controleert op roest en een betere scherpe rand. Spade, hark … en ga zo maar door kan je op deze manier dus gaan onderhouden.
Kleiner gereedschap zoals een snoeischaar, is wat delicater.
Tijdens het gebruik lopen er sappen van de planten langs de messsen en als je het niet goed afkuist na gebruik raakt de messnede wat ruwer.
Ook langs de tandwielen loopt sap en vuiligheid hoopt er zich na een tijdje op.
Het kan dus geen kwaad om de snoeischaar eens volledig te demonteren.
Haal er een ringsleutel bij en draai de schroefbout los.
En dan kan je alles uit elkaar halen.
Twee tandwielplaatjes, het bovenmes, een grotere scharnierbout en ondermes, en ook nog een veer die de messen van de snoeischaar helpt scharnieren.
Het volgende is om alle vuiligheid met een doek te verwijderen.
Je kan er eventueel ook wat olie op sprayen, dat weekt het vuil al wat los.
En dan poets je alles zo goed mogelijk schoon.
Van een snoeischaar heb je er alleen maar baat bij dat de messen goed scherp staan. Neem er dus een wetsteen bij.
Je zal er niet alleen makkelijker jonge scheuten en de meer dikkere twijgen mee kunnen snoeien, maar scherpe messen zorgen er ook voor dat je in één keer het plantenmateriaal kan doorknippen. Zo zal je de plant minder verwonden doordat je niet onnodig moet zitten wringen om het te snoeien materiaal door te knippen.
Neem er het ondermes bij. Op de wetsteen verwijder je eerst alle opgehoopte sapresten door vlak op de steen af te wetten.
Maak daarbij draaiende bewegingen met een lichte druk.
En dan pak je de messnede aan.
Idealiter is dat in een hoek van 23 graden.
Maar als je gewoon de snede naar beneden duwt, bekom je de hoek zoals hij het laatst is geslepen en kan je weinig verkeerd doen.
Ga gewoon een paar keer langs de steen en wet af.
Het bovenmes kan je niet echt gaan wetten. Alleen de bramen opnieuw in één rechte lijn zetten.
Je zou daarvoor een aanzetstaal kunnen gebruiken.
Maar met een vijl gaat dat ook prima.
Hier is gekozen voor een naaldvijl omdat het zo klein is en handig om te gebruiken bij zo'n klein oppervlak. Maar met een gewone zoete vijl lukt dat ook.
Kijk eerst of er geen zware beschadigingen zijn die je wat kan wegvijlen.
En anders kan je gewoon meteen met één lange haal de miniscule bramen weg werken. Dat is voldoende.
Alle onderdelen mogen weer aan elkaar gezet woren.
Spray alles nogmaals goed in met olie.
En dan kan je opnieuw gaan monteren.
Bij het aanspannen van de bout mag je niet te hard en ook niet te zacht gaan aanspannen.
Er mag geen zichtbare speling tussen de messen zitten.
Maar ze moeten nog altijd vlot kunnen open en dicht gaan, natuurlijk.
Over naar de kettingzaag. Je kan hem altijd eens binnenbrengen voor nazicht bij je verdeler, maar eigenlijk kan je zelf al veel doen.
De ketting van de zaag kan je bijvoorbeeld zelf gaan bijvijlen.
Eerst verwijder je de beschermkap langs het zaagblad met een bougiesleutel. Eens gelost, kan je handmatig de moeren losdraaien.
Dan haak je het kettingblad gewoon los en daardoor hangt de ketting ook al losser, wat het makkelijk maakt om de ketting volledig eraf te halen.
Aan het kettingblad zit een gleuf waar de ketting langs loopt en enkele minieme gaatjes.
Daar mag zeker geen vuiligheid in zitten.
Kuis het allemaal op met wat perslucht.
Aan de top van het kettingblad zit een gaatje waar vet in moet als geleiding voor het tandwiel die de ketting vooraan doet lopen.
Waar het zaagblad bevestigd wordt, komt er met de tijd ook heel wat vuiligheid zitten. Maak het zo veel als mogelijk schoon met perslucht.
De afdekkap van het motorblok kan je ook verwijderen om bij de luchtfilter te komen. Die filter moet ervoor zorgen dat er geen stof in de carburator komt.
De filter kan je ook met luchtdruk opkuisen. En terwijl de afdekkap nu toch weg is, kan je de andere onderdelen ook proper maken.
En een ander belangrijk controlepunt is de bougie.
Maak eerst de kabel los.
En schroef los met de bougiesleutel.
Waar de ontsteking plaats vindt, mag er geen vuiligheid zitten.
Opkuisen doe je met een stalen borstel.
De bougie opnieuw aanspannen doe je niet te hard. Gewoon tot de bougie zit aangespannen. En dan zet je er de bougiekabel terug op.
En vervolgens kan je het vliegwiel controleren.
Als je aan het trekkoord trekt, dan moet dit vliegwiel soepel kunnen draaien zoals hier in beeld.
De beschermkap mag er terug op.
Veilig gaat steeds voorop. 't Is een kleine moeite om te checken of de kettingvanger nog in goede staat is. Als je ketting afbreekt tijdens het zagen, zorgt deze ervoor dat de ketting niet naar je benen grijpt.
Over naar het trekkoord. Trek de koord uit en controleer of hij niet op bepaalde punten te ver uitgerafeld is.
Is hij aan vervanging toe? Hoe je dit moet doen, zal je later nog kunnen zien bij de grasmachine waar we ook een trekkoord zullen vervangen.
In het brandstofreservoir kan je een filter lospeuteren met een fijne bektang. En uiteraard mag er in deze filter geen vuiligheid zitten.
En dan mag de ketting zelf onder handen genomen worden.
Stel dat je er een lus in hebt gekregen, dan kan je hem er gewoon uitdraaien.
De ketting kan je met een ronde vijl gaan scherpen, maar daar moet je wel wat ervaring voor hebben. Omdat je telkens in de juiste hoek moet kunnen slijpen.
Een handig instrument is een vijlklem.
Die plaats je op de snijtanden. De klem rust er dus gewoon op. En daardoor hoef je niet zelf de diepte te gaan regelen.
En de juiste vijlhoek wordt bepaald door het hoek van het handvat.
Tijdens het vijlen slijp je dan zowel de snijtanden als de dieptestellers tegelijk.
Een kettingblad ziet ook af tijdens het gebruik. Belangrijk is om de beste kant van het kettingblad telkens onderaan te houden bij montage.
Haak het kettingblad terug vast.
En draai de ketting er losjes op.
De tanden van de ketting lopen bovenaan naar voren.
En onderaan lopen ze dan in omgekeerde richting.
Duw de ketting goed vast op de kettingspanner.
Dan mag het deksel er terug op. En is het louter nog een kwestie van vast te schroeven.
Eerst met de hand ertegen, en dan nog eens.
Dan pas de aanspanner aanspannen.
Draai de ketting dan eens wat rond zodat hij mooi in de gleuf van het kettingblad ligt.
Bij het aanspannen vliegt het kettingblad wat omhoog.
Hou het blad dus meteen omhoog zodat er geen speling op de ketting kruipt.
Dan kan je opnieuw vastzetten met de bougiesleutel.
Nog een zwaar instrument: de heggenschaar.
De messen krijgen het hard te verduren en door stof en de sappen van de haag raken de messen vervuild. En door harde takken komen er bramen op de snedes.
Het is niet moeilijk om de messen los te maken.
Waar je gewoon op moet letten, is dat je de schroeven in juiste volgorde terug monteerd.
Schroef ze dus los en leg ze op je werkbank in volgorde zodat je ze nog uit elkaar weet te houden.
Je verwijdert dus de schroeven aan de messen. En de messen zijn dan ook nog eens vastgeschroefd aan de basis van de motor.
En vergeet niet opnieuw de schroeven in volgorde te leggen uiteraard.
Wat je nog aan schroeven zit, draai je los.
En dan kan je eindelijk de messen demonteren voor onderhoud.
Je werkt het makkelijkst als je ze kan vastklemmen op een bankschroef langs een metalen profiel.
Vuiligheid veeg je weg met een stalen borstel.
En de tanden kan je opnieuw scherp zetten met een slijpschijf.
Ga met de slijpschijf gewoon langs de tanden maar respecteer wel telkens de juiste hoek. Werk dus met een vaste hand.
Eens alle tanden zijn geslepen, mag alles opnieuw in de juiste volgorde worden vastgeschroefd.
Op het einde schroef je nog de beveiliging van je mespunt vast, en dan zijn de messen opnieuw gebruiksklaar.
Je heggenschaar heeft ook een luchtfilter die je kan opkuisen met perslucht.
En ook rond de filter kuis je alles op.
Voilà, de heggenschaar kan weer tegen een duwtje.
Wat je ook nog kan fixen als doe-het-zelver is het vervangen van een trekkoord als die te ver is uitgerafeld.
Als voorbeeld nemen we er een grasmachine bij.
Eerst schroef je de bouten van de beschermkap los.
En om het jezelf makkelijk te maken, knip je het touw door.
Blokkeer het wielmechanisme door er een schroevendraaier tussen te stoppen.
En dan kan je het koord er makkelijker uit halen.
Knip dan een touw op ongeveer de dezelfde lengte als de voorgaande koord.
Dan mag het touw bevestigd worden aan de basis. Maak een goede knoop zodat het touw vast kan zitten.
Trek het touw erdoor en span goed aan.
Het overschot knip je er gewoon af.
Haal de schroevendraaier eruit terwijl je het touw nog wat tegen houdt en via het wielmechanisme kan je dan het touw automatisch zichzelf laten opwinden.
Dan moet je nog een knoop maken aan het andere eind waar de hendel zit.
En dan rest alleen nog het terug vast schroeven van de beschermkap.

Oké, het vraagt wat werk om alles tip top in conditie te houden op het vlak van gereedschap en zwaar materiaal, maar het zorgt er wel voor dat alles langer mee zal gaan. Blijf de Tooldokter dus volgen voor meer tips en tricks, tot de volgende.

Je kan dit artikel volledig lezen na registratie

Reageer

Kleurenschema
Aantal tegels per rij
Beeldverhouding
Weergave
Hoeken afronden
0

Welkom bij Dobbit 

Dobbit maakt gebruik van cookies om uw gebruikservaring te optimaliseren en te personaliseren. Door gebruik te maken van deze website gaat u akkoord met Het privacy- en cookiebeleid.