Een pendelarmatuur in je keuken
In de keuken moet de verlichting vooral praktisch zijn, maar uiteraard wil het oog ook wat. Het aanbod aan lichtarmaturen in de winkel mag dan wel zeer groot zijn, soms heb je voor een bepaalde ruimte een idee waarvoor je in de winkel geen gepaste oplossing vindt. Daarom tonen we hoe je zelf een decoratieve lamp kunt maken die je boven je keukenwerkblad, of aan het plafond boven je keukeneiland kan ophangen.
VERLICHTING IN DE KEUKEN
Verlichting kiezen in de keuken doe je niet zomaar. Je hebt algemene verlichting nodig, maar ook goede werkverlichting. Voor we aan onze eigen designlamp beginnen, eerst even enkele algemene tips bij de keuze van je keukenverlichting.
KIES DE JUISTE LAMPEN
WERKVERLICHTING
Aan een keukenwerkblad voorzie je uiteraard voldoende werkverlichting. Heb je wandkasten boven het werkblad? Zorg dan bijvoorbeeld met ledstrips of led-lijnen voor doorlopende verlichting volgens de lengte van je werkblad.
Met lampen van 300 - 500 lumen of 5 W heb je in principe voldoende. Vaak wordt er hier ook voor ingewerkte spotjes (5 - 7 W) gekozen. Normaal heb je in de dampkap, boven de kookzone, ook verlichting ingewerkt. Hiervoor kies je een iets straffer licht, ga voor lampen tot 7 W of 500 - 800 lumen.
ALGEMENE VERLICHTING
Normaal wordt de algemene verlichting in een keuken centraal aan het plafond geplaatst. Let hierbij op schaduwvorming: licht dat op je rug valt aan de spoelbak of het werkblad kan hinderend zijn tijdens de afwas. Kies in dat geval voor een andere plaats of een richtbare spot. Heb je een hoog plafond? Overweeg dan een pendelarmatuur.
TECHNISCHE AANDACHTSPUNTEN
LUMEN EN LUX
Om de sterkte van een lamp te bepalen wordt vaak naar het wattage verwezen, maar bij ledlampen wordt er ook naar het aantal lumen (lm) gekeken voor de lichtintensiteit van een lamp. In de keuken wordt er doorgaans geadviseerd om met alle lampen samen een lichtintensiteit van 5.000 tot 10.000 lm te behalen. De gewenste lichtintensiteit hangt natuurlijk af van persoon tot persoon; de een wil meer licht dan de ander. Uiteraard is dit ook zeer afhankelijk van de grootte van de ruimte.
Een andere graadmeter voor de lichtsterkte is het aantal lux. Dat is een eenheid die duidt op hoeveel licht op een bepaald aantal vierkante meters terechtkomt. Aan de hand van de nodige hoeveelheid lux kun je trouwens ook het ideale aantal lumen berekenen. Een handige formule hiervoor is: aantal m² x vereiste aantal lux = aantal lumen.
Voor werkbladverlichting in een keuken wordt minimaal 300 tot 500 lux aangeraden. Wat algemene verlichting betreft, mag dat gerust iets minder zijn, tot ongeveer 200 à 300 lux.
LICHTKLEUR
Naast de lichtsterkte speelt ook de lichtkleur een rol bij de keuze van je lampen. Voor sfeerverlichting ga je al sneller naar warmere tinten grijpen, voor werkverlichting naar witter licht. De kleurtemperatuur van een lamp wordt uitgedrukt in Kelvin (K).
- Warm wit licht: 2.000 - 2.200 K
- Helder wit licht: 3.000 K
- Daglicht: 5.000 K
- Koud wit licht: 6.000 - 6.500 K
Lees hier meer over de technische aspecten van je lampen
ZELF EEN PENDELARMATUUR MAKEN
Armaturen genoeg in de winkel, maar om je keuken écht een eigen touch te geven, kan je ook zelf een armatuur maken. Wij maken hier een pendelarmatuur. Dat is een lamp die aan het plafond is bevestigd met kabels, in dit geval met gordijnfournituren die goed van pas komen boven je keukeneiland. Het hout geeft een warme uitstraling. Het Japans papier zorgt voor een unieke toets.
DE OMKASTING
De armatuur die we gaan maken bouwen we op uit verschillende houten profielen. Naast wat basisgereedschap hebben we om alles te bevestigen houtlijm en spijkers nodig.
ZAGEN IN VERSTEK
We beginnen met het op maat zagen van de profielen. Dat kan je doen met een afkort/verstekzaag, maar wij doen het met een verstekbak en een handzaag. Daarmee werk je voorzichtiger en nauwkeuriger dan wanneer je met elektrisch gereedschap werkt. De twee hoekprofielen van de omkasting voor dit armatuur worden even lang: 2,10 m. We hebben immers een lange lamp in gedachten.
We zagen ook een balkje op maat, zodat we een soort U-profiel kunnen samenstellen. Om de vorm aan de zijkant dicht te maken, zagen we nog netjes een eindje hout af. Na het zagen moet je alles nog wat opschuren.
ALLES Bevestigen
Eens je de basisvorm hebt, een strakke blankhouten balk, kan je beginnen spijkeren. Klop hier in het balkje, om de 15 cm, links en rechts een spijker. Breng daarna houtlijm aan op de korte zijde van de hoekprofielen. Leg een lijntje lijm over de gehele lengte. Breng dan de delen samen.
Voordat je gaat timmeren, neem je een lange plank resthout en leg je die onder je werkstuk. Nu sla je alle spijkers volledig door het hout. De spijkers zijn in dit geval iets langer dan de dikte van het hout, daarom is die onderliggende plank nuttig. Als je dan het geheel omdraait, zie je kleine spijkerpuntjes uitsteken. Die puntjes zijn perfect voor het plaatsen van de afwerklat.
AFWERKLAT
Tik de lat vast, maar gebruik wel een slagblokje. Zo raakt je hout niet beschadigd. Vervolgens mogen de uiteinden van de armatuur dichtgemaakt worden met op maat gemaakte eindstukjes. Lijm die vast. Tape klemt het stuk op zijn plaats, terwijl de lijm uithardt.
DE OPHANGING
GORDIJNFOURNITUREN
En dan nu: het bevestigen van gordijnfournituren aan de omkasting. Dit alternatief voor een gordijnrail bevat ook alle onderdelen die je nodig hebt om een armatuur mooi te monteren.
Meet de bevestigingspunten voor de fournituren af op de omkasting die je net hebt gemaakt. Die punten komen in dit geval op 50 cm van de uiteinden. Daarna boor je op die punten met een fijne houtboor, een exemplaar met het formaat van de staalkabel van de fournituren.
Aan het einde van de staalkabel komt een draadstop. Zoek een boor met die diameter en plak op de boor de lengte van de draadstop af. Draai de omkasting om: zo vind je aan de binnenzijde het boorpunt. Daar boor je nu met de grotere boor, net diep genoeg om de draadstop te laten verzinken.
Dan kan de staalkabel door het gat. Met een inbussleutel schroef je de draadstop vast op de kabel. Om goed aan te spannen, plaats je de inbus met het korte einde in de schroef.
WERK TUSSENDOOR
DubBELZIJDIGE TAPE
We hebben hier een rol smalle dubbelzijdige tape. Breng een strook daarvan aan op de binnenzijde van de armatuur, aan beide benen van het U-profiel. Dat is straks voor de afwerking. Druk de dubbelzijdige tape goed aan, zodat die stevig vastkleeft.
PROFIEL MET LEDSTRIP
Daarnaast haalden we er nog een ledstripprofiel bij, uitgerust met een witte kunststof afdekkap die werkt als diffusor. Die zal ervoor zorgen dat de individuele ledpuntjes van de strip minder opvallen. Maak die matwitte strip voorlopig los, en plak op de achterzijde van het profiel ook een strook dubbelzijdige tape.
OMKASTING AFWERKEN
Dit profiel komt centraal in de houten omkasting. Opnieuw: flink aandrukken, zo hecht de tape het best. Ondertussen is de houtlijm droog en kan je de omkasting verder afwerken. Maak aan een uiteinde een opening om de stroomdraad door te trekken. Met een rasp, vijl en wat schuurpapier kan je de randen nog netjes afwerken.
DE LICHTBRON aansluiten
We halen de zelfklevende ledstrip erbij. In de verpakking bevindt zich een trafo. Die sluit je aan op de strip met een klein stekkertje. Knip de draad van het stekkertje meteen door. We gaan de kabel namelijk vervangen. Strip hiervoor de twee draadjes die aan het stekkertje hangen. Er moet 1 cm koper blootliggen. Zet op elk draadje een lasklem.
Haal vervolgens de verlichtingskabel, waarop de lamp wordt aangesloten, door de opening van de omkasting en steek ook daarvan de draden in de lasklemmen. Schuif ook het plafondkapje op het verlichtingssnoer.
De oorspronkelijke aansluiting met de trafo heb je doorgeknipt. Je moet die draad dus verwijderen om het nieuwe, decoratievere verlichtingssnoer aan te sluiten. Er is een steekklem met schroefjes, dus dat lukt eenvoudig. Schroef de trafo terug dicht.
Sluit dan het stekkertje van de ledstrip aan en bevestig deze in het profiel. Aan het einde van het profiel kan je de strip gewoon afknippen. Daarna kan je de diffusor terug op het profiel plaatsen.
bevestiging aan het plafond
Volgende stap: de bevestiging aan het plafond. Hoe zit dat in elkaar? Schuif de holle siermoer over de staalkabel. Plaats de draadstop op de gewenste lengte en knip de kabel af. De siermoer schuift over de draadstop en past dan op een holle bout. Die bout schroef je dan weer op de stokschroef.
Zo ga je te werk:
- Eerst gaat de stokschroef in het plafond.
- Daarna draai je die holle moer erop, tot tegen het plafond.
- Dan volgt de siermoer, waarin dus de staaldraad vastzit, met de draadstop.
- Schuif het plafondkapje tot tegen het plafond. Zo hangt de lamp al op.
DE AFWERKING
Nu kan je de lamp nog een persoonlijke stijl geven. Hier gebruikten we bijvoorbeeld Japans papier om het licht wat te verzachten. Snijd enkele stukken op maat. Met de stukken papier maken we een patroon dat we vervolgens, met behulp van de stroken dubbelzijdige tape, vasthangen aan de binnenzijde van de behuizing. Laat de stroken papier wat overlappen: zo creëer je extra diepte in je ontwerp. Het papier gaat het licht temperen. Het licht laat de textuur van het papier leven.