ZONWERING VOOR JE RAMEN

Om aan een goede temperatuurregeling te doen in je woning, is een goede zonwering aan je ramen onmisbaar. Met naakte ramen kan het binnen immers flink warm worden in de zomermaanden. Het juiste glas kan al veel helpen, maar dat is niet alles. Een goede zonwering biedt tevens meer privacy, en je regelt gemakkelijk in welke mate er licht binnenkomt. Bovendien voorkom je ook vervelende reflecties op schermen en verkleuring van je interieur. Het vaakst komt dat neer op rolluiken of screens. We duiken even in de theorie: hoe zijn ze opgebouwd en welke technieken worden er gebruikt om ze te monteren?

20 maart 2023

 

ROLLUIKEN

VOORDELEN

De meest vertrouwde vorm van buitenzonwering aan het raam is het rolluik. Rust je je ramen uit met een rolluik, dan sla je drie vliegen in één klap: je houdt de warmte buiten tijdens de zomer en binnen tijdens de winter, je regelt makkelijk de lichtinval én je hebt meer privacy. Langs een raam met een rolluik zullen inbrekers immers niet makkelijk binnenraken. Maar welke systemen zijn er zoal? We zetten ze op een rijtje.

OPBOUW

Een rolluik bestaat uit horizontale lamellen die langs geleiders naar beneden schuiven. Onderaan heb je de onderlat en stops of stootblokjes die ervoor zorgen dat het rolluik niet volledig naar binnen kan trekken. Je kan kiezen voor rolluiken met of zonder daglichtsleuven tussen de lamellen. Daglichtsleuven zijn dunne, geperforeerde gleuven die het licht een beetje binnenlaten zonder dat je het rolluik volledig moet optrekken. 

Wanneer het rolluik wordt opgetrokken, verdwijnt deze in een (idealiter geïsoleerde) rolluikkast die zich boven de deur of het raam bevindt. Een rolluikkast kan recht, afgeschuind of afgerond zijn en bestaat meestal uit mdf, aluminium, pvc.  De lamellen zijn daarin opgerold op een rolluikas. Door het daarmee verbonden rolluiklint naar boven of naar beneden te bewegen, laat je het rolluik op en neer gaan. Bij gemotoriseerde rolluiken is de as vervangen door een buismotor die al het werk doet. 

BEDIENING

Een rolluik wordt langs binnen ofwel handmatig bediend met een rolluiklint om het rolluik op de gewenste hoogte te brengen. De bediening van nieuwe systemen gebeurt vaak gemotoriseerd, via een bedienknop of een afstandsbediening. Elektrische rolluiken kunnen ook geïntegreerd worden in een domoticasysteem. Voorzetrolluiken, waar de rolluikkast zich buiten bevindt, kunnen ook uitgerust zijn met een zonnepaneel voor de elektrische bediening. 

Zowel handmatige als elektrische systemen hebben hun voor- en nadelen. Bij een groot schuifraam ben je bijvoorbeeld zeker gebaat bij een elektrische bediening waar je geen kracht op moet uitoefenen, maar bij een eventueel defect aan de bedrading moet je wel alles openbreken om het te kunnen fixen. Bij handmatige rolluiken met al wat jaren op de teller, kan het lint na verloop van tijd dan weer uitrafelen en moet je het vervangen. Als het lint niet kan ingewerkt worden in de muur, is het esthetisch ook niet echt bevredigend.

TIP
Om slijtage van een rolluiklint zo lang mogelijk uit te stellen, of ervoor te zorgen dat het lint niet naast de spoel kan lopen, sta je bij de bediening recht tegenover de lintoproller.

 

SOORTEN ROLLUIKEN

OPBOUWROLLUIKEN

Ben je van plan om je ramen volledig te vervangen? Dan is een opbouwrolluik doorgaans de beste optie. Een opbouwrolluik staat bovenop het raamkader langs binnen en wordt als monoblocsysteem geplaatst: het raam, de rolluikkast en het rolluik in één keer. Zo vormt het schrijnwerk en het rolluik één geheel. Natuurlijk zal het raamkader bijgevolg wel een stukje kleiner zijn.

 

INBOUWROLLUIKEN

Volgens dit principe wordt de rolluikkast langs binnen bovenop het raamkader en volledig in de gevel weggewerkt. Zo is deze dus achteraf niet zichtbaar, en kan je een groter raamkader voorzien. In een nieuwbouwsituatie gebeurt dat tijdens de ruwbouwfase. Bij een renovatie komt er al meer extra werk bij kijken, gezien er meer ruimte moet worden vrijgemaakt. Lees hier hoe je inbouwrolluiken plaatst.

 

VOORZETROLLUIKEN

Voorzetrolluiken zijn het gemakkelijkst aan te brengen bij een bestaande woning. Je moet niet speciaal je ramen vernieuwen of een uitsparing voorzien: de rolluikkast wordt buiten tegen de gevel geplaatst. Lees hier hoe je voorzetrolluiken plaatst.

 

Voorkom stormschade door het rolluikblad telkens ofwel helemaal open, ofwel helemaal dicht te doen

 

ONDERHOUD

Samen met je ramen, zijn de rolluiken wel eens aan wat reiniging en onderhoud toe. een reinigingsbeurt doe je best twee keer per jaar met wat lauwwarm water en een neutraal schoonmaakproduct. Neem naast de lamellen ook de geleiders mee, zo voorkom je dat het rolluik kan komen vast te zitten. De rubbers in de geleiders behandel je met een siliconenspray om ze in een goede staat te houden. Bij elektrisch bediende rolluiken schakel je veiligheidshalve de zekering uit voor je begint met kuisen.

 

SCREENS

WAT IS HET?

Naast rolluiken kan je ook opteren voor een screen: een doek waaraan een onderlat is bevestigd en die via geleiders omhoog en naar beneden kan, net zoals een rolluik. Screens of doekzonwering hebben het grote voordeel dat je op warme dagen niet in een donker huis hoeft te vertoeven, maar toch steeds daglicht binnenkrijgt. Het gaat hier om een zonlicht- en warmtewerend doek.

Doekzonwering kan langs binnen geplaatst worden, maar buiten is echter beter. Daar houdt het de straling van de zon tegen waar dat het efficiëntst is: nog voor die het glas kan bereiken en het binnen kan laten opwarmen. De zon langs buiten tegenhouden voorkomt oververhitting, zeker in goed geïsoleerde en luchtdicht gebouwde huizen of verbouwingen. Want daar is het kwaad geschied van zodra de warmte binnen zit, omdat die niet meer zomaar terug naar buiten kan.

PERFORATIES

Screens zijn ook transparant: je kan van binnenin naar buiten kan kijken, maar niet omgekeerd, wat het meteen ook een goede privacyoptie maakt zonder meteen alle licht weg te nemen. Om diffuus licht door te laten, hebben dergelijke doeken minieme perforaties. Hoe groot deze perforaties zijn, wordt aangeduid met de openingsfactor, ofwel: de lichtdoorlatendheid van het doek. Screens schermen in de meeste gevallen tot 85% van het zonlicht af. Wil je toch dat er helemaal geen licht binnenkomt wanneer je je screen naar beneden laat, dan kan je uiteraard ook voor screens zonder doorkijk kiezen, bijvoorbeeld om een slaapkamer te verduisteren.

MATERIALEN

GLASVEZELDOEK

Glasvezeldoeken bestaan uit glasvezeldraden, gecoat met een kunststof. Ze zijn iets zwaarder, maar wel stabiel, weersbestendig en kunnen grote afmetingen overspannen. Er kunnen wel plooien ontstaan wanneer het doek lang niet uitgerold is geweest. Die verdwijnen na verloop van tijd. Ben je op zoek naar horizontale zonwering, bijvoorbeeld op het dak van je veranda? Dan speelt de zwaarte van een glasvezeldoek meer in je nadeel.

POLYESTERDOEK

Een polyesterdoek is lichter dan een glasvezeldoek. Dat draagt het voordeel dat ze niet snel zullen doorhangen en evenwel horizontaal kunnen worden gebruikt. Polyesterdoeken zijn verder ook vormvast en verlenen zich evenwel tot grote overspanningen.

 

BEDIENING

Screens kunnen net als rolluiken zowel manueel als met motoraandrijving worden bediend (elektrisch of draadloos, eventueel met sensoren voor zonlicht en windsnelheid).

INBOUW-, OPBOUW- OF VOORZETSCREENS?

Een screen zit, net als rolluiken, in een kast weggewerkt. Het doek gaat in een rits in twee zijgeleiders naar beneden. Zowel kast als zijgeleiders kunnen bij nieuwbouw zelfs helemaal in de gevel worden weggewerkt. 

Inbouwscreens worden in de meeste gevallen geplaatst bij het vernieuwen van je ramen of in een nieuwbouwsituatie. Dan wordt de screenkast, net zoals de zijgeleiders, weggewerkt in de spouw, achter de gevelsteen, bepleistering of andere gevelbekleding. Van kast of zijgeleiders is in dat geval niets meer te zien. Ook wanneer je bij renovatie je ramen vervangt, kan je voor inbouwscreens kiezen. De doekkast wordt daarbij bovenop het raam gemonteerd.

Met opbouw- of voorzetscreens kan je ook bestaande ramen of deuren alsnog uitrusten met een screen. De doekkast en zijgeleiders worden dan in de dagkant tegen het raamkozijn gemonteerd, of tegen de gevel. In dit geval moet je wel door de gevel boren om de elektrische aansluiting te kunnen maken, tenzij je voor een screen op zonne-energie kiest.

STANDAARD OF WINDVAST?

Screens waarvan enkel de onderlat in de zijgeleiders op en neer gaat, zijn onderhevig aan wind die er achter kan. Het best kies je dus voor windbestendige doekzonwering. Daarvan is het doek aan beide zijkanten uitgerust met een rits die mee in de zijgeleiders op en neer geleid wordt. Het doek is zo niet alleen automatisch strakker gespannen, maar ook veel duurzamer en windbestendig tot maar liefst 130 km/u.

 

ANDERE OPTIES

Naast rolluiken en screens zijn er ook nog andere opties om je ramen langs buiten uit te rusten met een zonwering, zoals verstevigde buitenlamellen of luiken en schuifpanelen – die allemaal evenwel gemotoriseerd aangedreven kunnen worden.

BUITENLAMELLEN

Lamelgordijnen zie je vaak binnenshuis. Daar biedt het een goede oplossing om pottenkijkers buiten te houden. Langs buiten zullen lamellen echter beter isoleren dan langs binnen, maar dan heb je ook sterkere (en meestal duurdere) lamellen nodig uit een harder materiaal: dan zijn hout, aluminium of pvc beter. De lamellen in buitenjaloezieën worden ook extra versterkt doordat ze vastzitten in zijgeleiders, net als rolluiken en screens.

Lamellen voor buitenzonwering kunnen in voorzet tegen de gevel worden gemonteerd bij bestaande ramen en deuren. In nieuwbouwsituaties of (totaal)renovaties kan je een mooi resultaat verkrijgen door de kast weg te werken in een spouw of in de muur. Voorts kunnen lamellen langs buiten ook verwerkt worden in schuifpanelen of in shutters/luiken.

 

LUIKEN OF schuifpanelen

Luiken of shutters zijn panelen die buiten aan de zijkant van de ramen worden gemonteerd. Dat kan tegen de gevel, of aan het kader van het raam zelf zijn. Luiken houden niet alleen het zonlicht buiten, maar zorgen ook voor een goede thermische en akoestische isolatie en bieden voorts een goede privacyoplossing. Deze bestaan doorgaans uit (tropisch of Europees) hardhout, aluminium of pvc.

Er bestaan ook louter decoratieluiken of sierluiken. Deze kunnen niet dichtdraaien, maar zijn vast gemonteerd aan weerszijden van het raam.

Er bestaan tegenwoordig ook uitschuifbare en opvouwbare systemen. Aan de bovenkant van dergelijke schuifpanelen wordt een schuifrail gemonteerd met schuifwielen, waaraan het paneel bevestigd is met ophangbeugels voor een goede windvastheid. Onderaan bevindt zich daarvoor een geleidingsprofiel.

OPVULLING

Zowel luiken als schuifsystemen kunnen 'vol' opgevuld worden met panelen. Deze zullen warmte noch licht binnenlaten in de woning, en zijn de minst flexibele oplossing. Je hebt hierin paneelluiken, waarbij er een kader gemaakt wordt op of rond een vlak paneel, of luiken bestaande uit één vlak met een achterliggend kader. Je kan ze ook opvullen met lamellen uit aluminium of uit hout, of met screens.