naar top
Menu
Logo Print

1. OPEN RUWBOUW

Bekijk hier alle afleveringen van HET ZELFBOUWHUIS!

 

DE VOORBEREIDINGEN

Voor je aan het bouwen zelf begint, moeten er een aantal noodzakelijke voorbereidingen getroffen worden. Een architect vinden is hierbij onontbeerlijk. Die kan je toekomstige woning ontwerpen volgens de correcte wettelijke en technische vereisten en je bijstaan gedurende het hele bouwproces.

Aan de hand van de plannen van de landmeter en je persoonlijke wensen zal er een bouwplan ontworpen worden. Aan de hand van dit plan zullen alle partijen het huis kunnen opbouwen volgens dezelfde richtlijnen.

In sommige gevallen, zoals bij een renovatie, zal het ook nodig zijn om de werf nog startklaar te maken. Dit kan inhouden dat er nog dingen afgebroken of opgeruimd moeten worden.Ontwerp

Hoe pak je dit aan?

Bezoek van de architecte en de landmeter
Opmaak van het ontwerp
Bouwaanvraag, stabiliteitsstudie en E-peil
Hoe correct afbreken en afval sorteren?
Recyclage van het puin

 

DE NUTSVOORZIENINGEN

In deze fase van de bouwwerken is het nodig om de basis van je nutsvoorzieningen te voorzien. Dit wil zeggen dat de septische en regenwaterput geplaatst moeten worden. De graafwerken en plaatsing laat je hiervoor het best over aan een gespecialiseerde firma, want dit is een moeilijk en delicaat werk.

Riolering

Aan de hand van de uitgetekende plannen van de architect kunnen de assen van de woning uitgezet worden, zodat alles op de juiste plaats gepositioneerd wordt. Dit assenstelsel wordt dan ook gebruikt om de fundamenten correct aan te brengen. Naast eventuele afbraakwerken is dit een eerste stap die je eventueel zelf kan doen in je ruwbouw.

Ook de rioleringen worden in dit stadium geïnstalleerd. Bij het ontwerpen van de plannen werd hiermee meteen rekening gehouden, zodat er een rioleringsplan voorhanden is. Die buizen worden grotendeels in de fundering verwerkt, dus is het belangrijk dat dit correct gebeurt, met de nodige steunpunten.

Ten slotte is het aangewezen om nu ook de aardingslus te voorzien. Die is wettelijk verplicht en is essentieel om tot een veilige elektrische installatie te komen. Het is belangrijk dat die lus geïsoleerd geplaatst wordt, daarom komt die onder de fundering, zodat ze goed contact kan maken met de grond. Zorg ervoor dat ze zeker de wapening van de fundering niet raakt, om elektrocutie te voorkomen!

Hoe pak je dit aan?

De assen uitzetten en de regen- en septische put plaatsen
Zelf de rioleringsbuizen leggen

 

DE FUNDERINGEN

De funderingen vormen de basis waarop je woning gebouwd zal worden. Dit moet dus grondig en precies gebeuren, zodat je een stevig grondvlak hebt om van te starten. Die worden opgebouwd uit een stevige onderlaag, met daarop een voldoende dikke laag gewapend beton.

De stabiliteitsingenieur bepaalt welk type funderingen je zal moeten voorzien. Is je ondergrond stevig, dan volstaan sleuffunderingen op de plaatsen waar draagmuren zullen komen. Wanneer dit niet het geval is, kan een volledige funderingsplaat aangewezen zijn, om de druk van de latere constructie meer te verdelen. Is ook dit niet voldoende, zijn er nog andere opties mogelijk, maar dan moet je ermee rekening houden dat dit voor een meerkost kan zorgen.

 

DE STRUCTUUR VAN DE WONING OPBOUWEN

Eens de onderlaag perfect voorbereid is, kan er begonnen worden met de structuur van de woning op te bouwen. Bij traditioneel bouwwerk worden de draagmuren opgetrokken in metselwerk. Op het gelijkvloers, waar de woning dus in contact staat met de ondergrond, is het belangrijk om onderaan extra isolerende stenen te voorzien, zodat er geen koudebruggen ontstaan. Het opmetsen van de muren kan vervolgens met klassieke snelbouwstenen en mortel, maar ook gekalibreerde snelbouwstenen (d.i. tot op de millimeter vlakgeslepen, red.) met mortellijm zijn een optie. Beide methodes zorgen voor een stevig resultaat.

MetsenIs de structuur op het gelijkvloers volledig opgebouwd, dan moet je alles verstevigen met draagbalken, kolommen en de nodige vloeren, voor je er een nieuw verdiep op kan bouwen. Ook daar kun je nu de structuur uitbouwen volgens de richtlijnen van het ontwerp. Wil je nog een verdiep hoger gaan, dan zorg je opnieuw eerst voor de nodige draagkracht alvorens je met het metselen van start gaat.

Naast het opbouwen van de woning met metselwerk zijn er nog alternatieven. Een houtskelet, metaalskelet of het opbouwen van een huis met prefabpanelen in beton zijn opties die eveneens voor een betrouwbaar resultaat zorgen.

Wanneer het gebouw er staat, moet je er ten slotte ook voor zorgen dat de onderste muren gewapend zijn tegen opstijgend vocht. Werk je met nieuwe muren, dan plaats je een EPDM-slab aan de aansluiting met de grondplaat om de voet van de woning waterdicht te houden. Oude muren kun je behandelen door de binnenmuren te injecteren. Op die manier wordt er een waterwerende laag gevormd die opstijgend vocht tegenhoudt.

Hoe pak je dit aan?

Het opstarten van de metselwerken
Kolommen gieten en stalen liggers plaatsen
Structurele opbouw- en afbraak van muren
Fundering waterdicht maken
Injecteren van bestaande muren
Het verlijmen van snelbouwstenen

 

DE VLOEREN

De structuur van de woning zet je uit aan de hand van je muren, maar uiteraard zijn er ook tussenliggende verdiepingsvloeren nodig om de woning in de hoogte te kunnen uitbouwen.

Ook hier zijn er verschillende mogelijkheden. Een eerste optie is het maken van je verdiepingsvloer met predallen. Dit zijn voorgewapende betonnen platen die je op de onderliggende muren legt. Die werk je dan nog af met extra wapening en een betonnen druklaag, zodat je een stevig geheel bekomt. Dit is een handige techniek om snel een grote oppervlakte te kunnen overdekken.

Potten
Lightpotten

Daarnaast kun je een potten-en-balkensysteem gebruiken om je vloer op te bouwen. Dit houdt in dat je eerst voorgemaakte betonnen draagbalken legt, die steunen op de draagmuren of stalen liggers. De afstand daartussen vul je dan op met potten. Dit kunnen lightpotten zijn uit samengeperst karton of traditionele keramische potten. Beide vormen een stevige maar lichte ondervloer. Welk type je kiest, hangt af van je ruimte. Gebruik je lightpotten, dan heb je eronder ruimte voor bedrading, maar moet je wel afwerken met een verlaagd plafond. De aardewerken potten vereisen minder ruimte en die kun je rechtstreeks bepleisteren. Nadeel is wel dat eronder geen ruimte is voor bedrading. Sowieso moet je de potten-balkenstructuur nog bedekken met een betonnen druklaag. Die laag moet ook gewapend zijn. Dit kan door aparte wapening te plaatsen, maar ook vezelbeton is een optie.

Een volledige gegoten vloer is ook mogelijk. Daarvoor moet je de bekisting volledig zelf voorzien, zodat die ter plaatse gegoten kan worden. Dit terwijl predallen of potten en balken als onderliggende bekisting voor de betonnen druklaag zullen dienen, wat sneller resultaat zal opleveren.

Ten slotte kun je de vloer eveneens opbouwen uit hout. Je maakt een roostering in hout en bedekt die dan ook met houten platen. Dit vormt een stevig alternatief, maar is veel minder geluiddempend dan beton.

Hoe pak je dit aan?

Het plaatsen van predallen
Een verdiepingsvloer leggen met lightpotten
Een verdiepingsvloer leggen met keramische potten

 

HET DAK

Dit vormt de laatste stap om de open ruwbouwfase te vervolledigen. We kunnen hierbij een onderscheid maken tussen 2 vormen, een plat dak en een hellend dak.

De constructie van een plat dak kan daarbij op verschillende manieren gebeuren. Zo kan die uit beton gemaakt zijn, maar ook een houten roostering is een mogelijkheid (cfr. de vloeren).

Koud vs. warm dak

Er zijn nu 2 manieren mogelijk waarop we die opbouw nu gaan vervolledigen. Indien mogelijk is het best om te kiezen voor een warm dak. Hierbij wordt de isolatie boven op de dakstructuur geplaatst en vervolgens waterdicht afgewerkt. Daarnaast kun je opteren om te gaan voor een koud dak, waarbij de isolatie onder de dakconstructie, en dus binnen, wordt geplaatst. Dit is qua isolerende waarden minder goed dan een warm dak, maar is soms de enige mogelijkheid als je met een beperkte opbouwhoogte zit. Deze opbouw wordt eigenlijk niet meer toegelaten, tenzij er dus uitzonderlijke omstandigheden zijn. Zorg in beide gevallen ook voor voldoende helling (met hellingschape of hellingslatten), zodat de regen op het plat dak via ingewerkte afvoerpunten afgeleid kan worden!

Bij een hellend dak is er geen keuze, die wordt altijd koud afgewerkt, dus met de isolatie langs binnen. Zit je met een aansluiting tussen een plat en een hellend dak, is het aangewezen om voor het plat dak ook de koude optie te kiezen, zodat de isolatie en het dampscherm in één schil kunnen doorlopen.

Een hellend dak wordt doorgaans uit hout opgebouwd. De horizontale balken of gordingen zorgen voor de nodige steun waartegen de kepers - de verticale balkjes - bevestigd kunnen worden. Daarop wordt dan de onderdakfolie geplaatst, zodat de onderliggende isolatie niet nat kan worden. Op die onderdakfolie komen dan tengellatten en panlatten. Die laatste dienen - zoals de naam doet vermoeden - om de dakpannen aan te bevestigen. Vergeet de nok en de zijranden niet af te werken met aangepaste nok- of kantpannen! Waar bij een plat dak de afvoerpunten in het dak ingewerkt worden, moet er bij een hellend dak steeds een dakgoot voorzien worden. Die vangt de regen aan de onderkant van het dak op en voert die af via een regenpijp.Meiboom

Weetje: Wanneer het hoogste punt van het gebouw bereikt is en alle muren zijn gemetst, dan wordt volgens de traditie de meiboom geplaatst. Hierbij wordt een tak aan het bovenste punt van het huis bevestigd. Dit is een oud ritueel dat zijn oorsprong vindt in de middeleeuwen en dat de eigenaar voorspoed zal geven in het huis. Zeker doen dus!

Hoe pak je dit aan?

Plat dak: betonnen draagstructuur
Plat dak: hellingschape en dampscherm aanbrengen
Plat dak: isoleren en waterdicht afwerken
Plat dak: houten roostering
Hellend dak: plaatsen van kepers en gordingen
Plat dak: plaatsen van hellingslatten en OSB
Hellend dak: wind- en waterdicht maken met onderdakfolie, stoflatten en panlatten
Hellend dak: dakpannen leggen en bakgoot maken